«Путь Лидера» («Көшбасшы жолы») киноэпопеясының «Так сложились звезды» атты өмірбаяндық фильмінің тұсаукесері 26 сәуірге белгіленген. Осыған орай «Радиоточка» Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың есімі тағы неде мәңгі қалғанын жинақтады. Басылым бұл тізімнің толық емес екенін ескертеді.
Президенттің алақан ізі Астанадағы «Бәйтеректе» тұр, ал оның ертеректегі нұсқасы Алматыдағы Республика алаңындағы Тәуелсіздік монументінде орналасқан. Онда мағынасы ұқсас бедерлі сурет те бар. Астанада 2009 жылғы 20 қазанда ашылған «Қазақ елі» кешенінің орталық бөлігі – Президенттің ант беру сәтін бейнелейтін «Тұңғыш Президент және халық» бедерлі суреті. Астанадағы Ұлттық музейдің залында шағын ескерткіш тұр. 2011 жылғы 11 қарашада Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағында Тәуелсіздіктің 20 жылдығына орай «Қазақстан» композициясы ашылды. Ол қоладан, граниттен және мәрмәрдан жасалған бүркіт пішінінде: қанаттары Астана мен Алматыны бейнелейді, ортасында Президенттің мүсіні тұр. Сондай-ақ мүсін Тұңғыш Президент кітапханасында және Алматы облысындағы Елбасының туған ауылы Үшқоңырдағы мектеп музейінде бар.
Шетелде ескерткіш 2005 жылы Ыстықкөл жағасындағы Шолпан-Атада, «Ш. Айтматов атындағы Рух-Ордо» кешенінің аумағында ашылды. Ыстықкөл губернаторы оны қырғыз халқының сүйіспеншілік белгісі деп атады. 2008 жылы Украинаның Днепродзержинск қаласында Президент 50-жылдары оқыған кәсіптік-техникалық училищенің аумағына бюст орнатылды. 2012 жылғы желтоқсанда бюст Гагауз автономиясының астанасы Комраттағы (Молдова) Даңқ аллеясында пайда болды. 2010 жылғы маусымда Анқараның орталық саябағында мүсінші Гюрсель Чаталтепенің жұмысы таныстырылды: креслода отырған Президенттің қоладан құйылған биіктігі 2,6 метрлік мүсіні 2,5 метрлік тұғырда тұр.
Ақтаудағы Қазақстан Республикасы Президенті даңғылын есептемегенде, Қазақстанда тікелей Президент есімі берілген көше жоқ. Ал шетелде мұндай көшелер бар: Түркиядағы Адана, Невшехир, Кыршехир және Гебзе қалаларында, Қазанда (2015 жылғы 26 маусымнан бастап, бұрынғы Эсперанто көшесі; қала мэрі Ильсур Метшин шешімнің түпкілікті екенін айтқан), Амманда (ұзындығы 3,5 шақырым даңғыл 2010 жылы Иордания королі Абдалла II әкімшілігінің бастамасымен пайда болды) және Грозныйда (2007 жылдан бастап, өкімге қала мэрі Муслим Хучиев қол қойған). Армениядағы Арич ауылында Президент есімімен аталған көше 10 жылдан астам болған, бірақ тақтайшалар алынып тасталды, тұрғындар көшенің атауын өзгерткісі келеді.
Президент есімін Алматыдағы 2010 жылы ашылған Тұңғыш Президент саябағы және алты жыл бұрын Абай атындағы саябақтан қайта аталған Ақтөбедегі Орталық мәдениет және демалыс саябағы алып жүр. Ошта оның атындағы саябақ пен мектеп салынып жатыр. Назарбаев Университеті 2009 жылы құрылып, бір жылдан кейін алғашқы студенттерін қабылдады. Елде 20 Назарбаев Зияткерлік мектебі бар, алғашқысы 2009 жылы Астанада ашылған. Сондай-ақ Грозныйдағы лицей және Бішкек пен Оштағы мектептер оның есімімен аталады.
Тұңғыш Президент қоры 2000 жылдан бері жұмыс істейді. «Назарбаев Орталығы» Президенттің 2012 жылғы 23 қаңтардағы Жарлығымен құрылды, ал 2014 жылы оның негізінде Тұңғыш Президент кітапханасы ашылды. 2011 жылғы 22 қарашада Теміртауда Тұңғыш Президенттің тарихи-мәдени орталығы ашылды.
Қазақстанда 1 желтоқсанда Тұңғыш Президент күні атап өтіледі, ал Астана күні 6 шілдеде – Президенттің туған күнінде тойланады. 2014 жылғы 24 наурызда Нидерландыда «Президент Назарбаев» қызғалдақ сорты таныстырылды. Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі биіктігі 4376 метр Нұрсұлтан шыңы бұрын «Кіші Алматы» және «Комсомол шыңы» деп аталған, 2008 жылы қайта аталды. 2011 жылғы 1 желтоқсанда Сәтбаев атындағы Геология ғылымдары институтының ғалымдары «нұрназен» минералын ашты.
«Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев» ордені 2001 жылғы 3 мамырда тағайындалған, ол елдің наградалар жүйесінде үшінші орында тұр. Президент бейнеленген пошта маркалары БАӘ-де (2015 жылғы қазанда) және Нидерландыда шығарылған.
Қазір «Путь Лидера» киноэпопеясы бес бөлімнен тұрады, олар Президенттің балалық, жастық шағы мен оқуы туралы баяндайды. Оның жалғасы бола ма, әзірге белгісіз.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
