Маңғыстау облысына қазір тәулігіне 40 мың текше метр ауыз су жетпейді, ал мамандардың бағалауынша, 2020 жылға қарай тапшылық 70 мың текше метрге дейін өседі. Облыс әкімінің орынбасары Рақымбек Әміржановтың айтуынша, 60 ауылдық елді мекеннің 17-сінде орталықтандырылған, 35-інде орталықтандырылмаған сумен жабдықтау бар, ал 9-ы тасымал суды пайдаланады.
Өткен жылы облыс 35 млн текше метрден астам су тұтынды: шамамен 18 млн ауыз су және 16 млн-ға жуық техникалық және ыстық су. Оның 93%-ы Ақтау, маңайындағы кенттерімен Жаңаөзен және мұнай өндіретін кәсіпорындардың үлесінде. Бір тұрғынға тәулігіне 178 литр су, оның ішінде 96 литр ауыз су келеді.
Қажеттіліктің жартысына жуығын — 47,6%-ын немесе тәулігіне 44 мың текше метрді «МАЭК-Қазатомөнеркәсіп» ЖШС-ның тұщытылған теңіз суы өтейді, оны 287 мың адам пайдаланады. «Астрахань — Маңғышлақ» су құбыры тәулігіне 38 мың текше метр Еділ суын (41%) 146 мың адамға жеткізеді, жерасты көздері 92 мың тұрғынға 11 мың текше метр (11%) су береді.
Аудандарда жағдай қиынырақ: 100 мыңнан астам адам тұратын Мұнайлы ауданында орталықтандырылған желіге тұрғындардың небәрі 8%-ы қосылған, бір адамға тәулігіне 19 литр су келеді, ал Ақтауда — 187 литр. Бейнеу ауданында бұл көрсеткіш — 15%, Түпқараған ауданында — 20%, Қарақия ауданында — 36%, Маңғыстау ауданында — 64%. «Түпқараған ауданының Ақшұқыр және Сайын Шапағатов ауылдарында да су тапшылығы бар», — деді Әміржанов. Тұтыну өскендіктен Ақтау — Әуежай құбыры жетпей қалған.
Облыста 2011 жылдан бері «Ақ бұлақ» бағдарламасы жүзеге асырылып келеді, оған сәйкес 2020 жылға қарай ауыл тұрғындарының 80%-ы мен қала тұрғындарының 100%-ы орталықтандырылған сумен қамтылуы тиіс. 2011–2013 жылдары бағдарламаға 9,1 млрд теңге бөлініп, 158,4 км құбыр тартылды. 2014 жылы республикалық бюджеттен 4 млрд теңгеден астам қаржы бөлінді: 96 км су құбырын салу және ауылдарда орталықтандырылған суға қолжетімділікті 33%-ға жеткізу жоспарланды. Жобалар арасында құны 304,4 млн теңге болатын Дәулет ауылындағы су құбыры, құны 1,451 млрд теңге болатын Сайын Шапағатов ауылын, Бейнеу ауданындағы кентті 6,4 млрд теңгеге және Жетібай мен Мұнайшыны 1,19 млрд теңгеге жуық қаржыға сумен қамту бар.
Қазір Мұнайлы ауданының үш кентіне 5 мың текше метрге жуық су беретін «Каспий» тұщыту зауытының қуаты әкімнің тапсырмасы бойынша 40 мың текше метрге дейін арттырылады, жобаның құны 4 млрд теңге деп бағаланады. «Астрахань — Маңғышлақ» су құбырын «ҚазТрансОйлмен» бірлесіп қайта жаңарту жоспарланып отыр: тоғыз сорғы станциясын салу және үшеуін қайта жаңарту, 788,5 км желі және Жаңаөзендегі тазарту құрылыстары қамтылады, инвестиция 134,1 млрд теңге деп бағаланады. Облыста тәулігіне 522 мың текше метр қоры бар 65 жерасты су кен орны да бар.
Әміржанов халыққа арзан су мұнай өндірісі есебінен субсидияланатынын, ал мұнай бағасы түсіп жатқандықтан судың әр тамшысы қымбат екенін атап өтті. Тазартылған ағынды суды суаруға және ауыл шаруашылығында пайдалану ұсынылып отыр.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
