2015 жылы «Сорос-Қазақстан» қорының қоғамдық саясат саласындағы жас зерттеушілерге арналған бағдарламасы аясында Серік Бейсембаевтың қазіргі саясат контекстіндегі қазақ ұлтшылдығы феноменіне арналған еңбегі жарық көрді. Зерттеуге қажет далалық жұмыстар 2014 жылғы тамыз–қазан айларында Алматы мен Астанада жүргізілген: сарапшылармен сұхбаттар алынып, студенттердің шығармалары, статистика мен жарияланымдар талданған.
Автордың қорытындысы бойынша, Қазақстандағы ұлтшыл орта бытыраңқы, оның біртұтас ықпалды қозғалысы жоқ. Ол дәстүршілдік, тілдік ұлтшылдық, антиотаршылдық, ресурстық және экологиялық ұлтшылдық, антиимпериализм сияқты бірнеше бағытты бөліп көрсеткен. Оның бағалауынша, мемлекет қазақ этномәдени өзегі бар азаматтық ұлт үлгісін таңдаған, ал зерттеуші бұл үлгіні ішкі қайшылығы бар деп санаған.
Еңбекте 2014 жылы 1600-ден астам респондент қатысқан сауалнама деректері келтірілген: 54 пайызы өздерін ең алдымен Қазақстан азаматы деп атаған, 35 пайызы азаматтық және этникалық бірегейлікті тең санаған, 7 пайызы өздерін ең алдымен этникалық қазақ деп білген. Сауалнамаға қатысушылардың пікірінше, азаматтарды ең алдымен материалдық әл-ауқат (52%) пен ұлтаралық келісім (44%) біріктіре алады.
Автор шиеленістің негізгі ошақтары ретінде тілді, тарихты түсіндіруді және еуразиялық интеграцияға көзқарасты атап, мұндай қақтығыстардың саясилану қаупі бар екенін ескерткен.
«Сорос-Қазақстан» қоры материалдары бойынша.



