Ұзақ уақыт бойы электр қуатын өзіне резервтеп, бірақ оны пайдаланбай отырған ірі кәсіпорындарға мұндай резерв үшін ақы енгізу ұсынылды. Заңнамалық түзетулерді Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті әзірлеген. Бұл туралы Бас прокуратураның Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті хабарлады. Мақсат – жаңа өндірістерге қуат босату: электр энергиясы тапшы жағдайда оларды желіге қосуға резервте тұрған, бірақ іске аспай жатқан көлемдер кедергі келтіріп отыр.
Сонымен қатар прокурорлар монополистердің техникалық шарттарды қалай беретінін тексерді. Бұл құжатсыз жаңа нысанды инженерлік желілерге қосу мүмкін емес. Ірі қалалардың бірінде инвесторлардан алдымен әкімдіктің келісімін алуды талап еткен, алайда заңда мұндай талап жоқ. Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті араласқаннан кейін бұл талап алынып тасталды. Енді техникалық шарттар беруден бас тарту туралы шешімге мемлекеттік кәсіпорындардың бірінші басшылары жеке өзі қол қоюы тиіс. Бұл тәртіп «Астана-Теплотранзит», «Астана-РЭК» және «Астана Су Арнасы» кәсіпорындарында енгізілді, ал ел бойынша регламенттер де осылай өзгертілуде.
11 шілдеден бастап техникалық шарттар тек «Госградкадастр» Геопорталы арқылы беріледі: оларды беретін 426 ұйымның 424-і онда тіркелген. Монополистер 2023 жылдан бері өз желілері мен бос қуаттары туралы деректерді Геопорталда жариялауға міндетті. Алайда көбі мұны орындамаған немесе мәліметтерді уақтылы жаңартпаған – 40-тан астам компания жауапкершілікке тартылды. Жалпы прокурорлық қадағалау қорытындысы бойынша 1294 әкімшілік іс қозғалып, айыппұл сомасы шамамен 220 млн теңгені құрады.
Заңға түзетулерден бөлек, Табиғи монополияларды реттеу комитеті бірінші кезектегі іс-қимыл жоспарын әзірлеп, заңға тәуелді актілерге өзгерістер дайындады. Пайдаланылмайтын қуат үшін ақының мөлшері қандай болатыны және оны қашан енгізуі мүмкін екені әзірге айтылмаған. Желіге қосылуды жеңілдету жұмысы бұрыннан жүріп келеді: 2018 жылдан бері жобалауға рұқсат техникалық шарттармен бірге «бір терезе» қағидаты бойынша беріледі.
