Америкалық процессор өндірушісі Intel компаниясының акциялары 30 қазанда, жұма күні, 29%-ға жуық арзандап, шамамен 65,8 доллардан жабылды. Бұл — компания үшін 1974 жылдан бергі ең нашар сауда күні. Инвесторларды жыл соңына берілген әлсіз болжам үркітті. Intel компьютерге сұраныс азайып жатқанын мойындады. Басты себеп — жасанды интеллект (ЖИ) бумы: соның салдарынан жад күрт қымбаттады.
Бір күнде Intel нарықтық құнынан 100 млрд доллардан астам айырылды. Америка бюджеті де шығынға батты: АҚШ үкіметі бір жылдан астам бұрын компаниядан шамамен 10% үлес алған еді. CNBC есебінше, бұл үлестің құны шамамен 12 млрд долларға кеміді. Intel-ден кейін компьютер өндірушілері Dell мен HP-дің, сондай-ақ Nvidia-ның акциялары да төмендеді.
Тоқсандық есептің өзі жаман болған жоқ: бір акцияға шаққандағы пайда талдаушылардың күткенінен асып түсті. Деректер орталықтарына арналған чиптер сататын бөлімшенің түсімі бір жылда 80%-ға жуық өсіп, 7,3 млрд долларға жетті. Алайда төртінші тоқсанда Intel 15–16 млрд доллар түсім күтеді, ал нарық шамамен 17 млрд доллар күткен еді. Бір акцияға шаққандағы пайда күтілген 0,43 доллардың орнына 0,25 доллар болады деп болжанып отыр. Жалпы маржа, яғни өндіріс шығындарынан кейін қалатын түсім үлесі, 43%-дан 37%-ға төмендейді. Сонымен қатар компанияның Израильдегі зауытында болған апат салдарынан шамамен 300 млн доллар түсім кем түседі.
Басты мәселе дербес компьютерлер нарығында. ЖИ деректер орталықтарын салып жатқан компаниялар жад чиптерін орасан көп сатып алуда. Сондықтан ноутбуктер мен үстел компьютерлеріне чип азайып, бағасы өсіп барады. «Клиенттеріміз жад бағасы мен оның тапшылығына байланысты ДК нарығы баяулайтынын байқата бастады», — деді Intel бас директоры Лип-Бу Тан. Компания биыл компьютер жеткізілімі шамамен 12%-ға, 2027 жылы тағы 10%-ға қысқарады деп күтеді. Intel-дің пайымынша, жад жеткізілімі мен бағасы қалпына келмейінше жағдай түзелмейді.
Bernstein талдаушысы Стейси Расгон компания болжамын «бір сөзбен айтқанда — сұмдық» деп атап, акцияның мақсатты бағасын 110 доллардан 75 долларға түсірді. Лип-Бу Танның өзі Intel-ді қалпына келтіру бірнеше жылға созылатынын мойындады.
Техника шығаратын басқа компаниялар да осындай қиындыққа тап болып отыр. Бір күн бұрын оңтүстіккореялық Samsung компаниясы Galaxy смартфондарын шығаратын бөлімшесі жад чиптерінің қымбаттауына байланысты қатарынан екінші тоқсан шығынмен жұмыс істеп отырғанын хабарлады. Ал компанияның өзі жад сатудан рекордтық пайда тауып жатыр.
Intel үшін бұл құлдырау қарқынды өсуден кейінгі ауыр соққы болды: 2026 жылдың басынан бері акциялар төрт есеге жуық қымбаттап, 22 маусымда шамамен 141 доллар рекордына жеткен. Жұмадағы құлдыраудан кейін де акциялар жыл басындағыдан қымбат. Intel — әлемдегі ең көне процессор өндірушілерінің бірі, оның чиптері ноутбуктер мен кеңсе компьютерлерінің басым бөлігінде тұр. Соңғы жылдары компания ЖИ чиптері жарысында бәсекелестерінен қалып қойды. Енді ол олқылықтың орнын микросхемаларды тапсырыспен өндіру арқылы толтыруға тырысып жатыр.
