Құрылтай депутаттары алғаш рет жасанды интеллект көмегімен заң жобасын әзірледі. Бұл – отандық AI-Quryltai платформасында жазылған «Балалардың цифрлық және ақпараттық қауіпсіздігі туралы» заң жобасы. Бұл туралы 16 қарашада Үкімет сағатында Құрылтай Төрағасының орынбасары, Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева мәлімдеді, деп хабарлайды «Астана» телеарнасы.
Закиеваның айтуынша, платформаға «заңгерлік ойлау» дағдылары бар ЖИ-модель енгізілген. Ол 800 мыңнан астам нормативтік құқықтық актіден тұратын базада оқытылған. Жүйе мәтіндегі қайшылықтарды жою үшін азаматтар мен ата-аналардың өтініштерін, сарапшылардың пікірін, халықаралық тәжірибені және үлкен деректерді талдады. ЖИ берген барлық ұсынысты кейін депутаттардың өздері шақырылған заңгерлермен және цифрлық қауіпсіздік мамандарымен бірге тексеріп, пысықтады.
Жобада барлығы 120-дан астам түзету бар. Платформалар цифрлық өнімдерді, қосымшалар мен ойындарды таңбалап, верификациялауға, ал қауіп не бұзушылық анықталса, оларды бұғаттауға міндетті болады. Онлайн-ойын әзірлеушілері ықтимал тәуекелдерді, соның ішінде ойын ішіндегі сатып алулар мен ойыншылардың өзара қарым-қатынасын сипаттауға тиіс. Балаларға арналған онлайн-сервистерді уәкілетті мемлекеттік орган тексереді: бұзушылық табылса, ол қолжетімділікті шектей алады, қосымшаны не ойынды жоя немесе бұғаттай алады. Нақты қай орган екені әзірге айтылмады.
Дәл осындай ережелерді маркетплейстерге де қолданбақ. «Кәмелетке толмағандар мен электрондық сауда алаңдарының өзара әрекетін реттеуде де осындай тәсіл көзделген», – деді Закиева.
Отбасылар үшін ең бастысы – барлық цифрлық платформадағы ата-ана бақылауы мен сүзгі. «Балалар үшін сүзгі енгізіледі», – деп түсіндірді Құрылтай Төрағасының орынбасары: таңбаланбаған және тексерілмеген өнімдерді, қосымшалар мен ойындарды бала аша да, жүктей де алмайды. Әзірге бұл – тек жоба. Ол Үкіметтің қорытындысына жіберіліп жатыр, одан әрі құжатты Құрылтайдың жұмыс тобы пысықтайды. Заңның күшіне ену мерзімі аталмады.
Бұл заң жобасы – депутаттар Мемлекет басшысының тапсырмасымен биыл қабылданған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы аясында әзірлеген үш жобаның бірі. Бұған дейін Құрылтай заң жазуға арналған ЖИ-платформаны БҰҰ-да таныстырған, сондай-ақ 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желіге тыйым салуды қарастырып жатыр.



