Президенттік жастар кадр резерві (ПЖКР) — үш жыл ішінде конкурссыз саяси лауазымдарға, «А» және «Б» корпусының басшы қызметтеріне тағайындалуы мүмкін жас мамандардың тізімі. Өтінімді жасы 35-тен аспаған, жоғары білімі бар, кемінде бес жыл еңбек өтілі бар және мемлекеттік тілді B1 деңгейінен төмен емес білетін Қазақстан азаматы бере алады. Іріктеу екі жылда бір рет, алты кезеңмен өтеді, резервке небәрі 50 адам алынады: 2025 жылы бір орынға 148 адамнан келді.
ПЖКР-ға үміткерлерге қойылатын талаптар
- Қазақстан Республикасының азаматтығы;
- жасы — 35-тен аспауы керек;
- жоғары білім;
- жалпы еңбек өтілі — кемінде бес жыл (міндетті түрде мемлекеттік қызметте емес);
- мемлекеттік тілді B1 деңгейінен төмен емес білу — ҚАЗТЕСТ немесе QAZAQ RESMI TEST сертификаты қажет.
Сертификат болмаса, іріктеу сайтындағы жеке кабинетте бір рет тегін тест тапсыруға промокод беріледі: Ұлттық тестілеу орталығының ҚАЗТЕСТ-і (бетпе-бет) немесе Мемлекеттік басқару академиясының QAZAQ RESMI TEST-і (онлайн). Сертификат 10 жұмыс күніне дейін беріледі.
Президенттік жастар кадр резервіне қалай кіруге болады: іріктеу кезеңдері
Іріктеуді Президент жанындағы Жастар кадр резерві жөніндегі ұлттық комиссия өткізеді. 2025 жылғы төртінші іріктеудің кестесі мынадай болды:
| Кезең | Не болады | Мерзімі (2025) |
|---|---|---|
| 1. Құжат қабылдау | pkrezerv.gov.kz сайтында тіркелу және сауалнама толтыру, диплом, еңбек өтілі туралы құжаттар мен тіл сертификатын жүктеу | 1–30 маусым |
| 2. Тесттер | Мәтінмен және сандармен жұмыс істеу қабілетін онлайн бағалау | 2–10 тамыз |
| 3. Ситуациялық тапсырмалар | Мемлекеттік басқару тәжірибесінен алынған онлайн кейстер | 16–17 тамыз |
| 4. Құзыреттерді бағалау | Астанадағы ассесмент-орталық және онлайн сұхбат | 22 тамыз — 28 қыркүйек |
| 5. Әңгімелесу | Астанада сараптамалық комиссиямен сұхбат | 8–15 қазан |
| 6. Ұлттық комиссия | 50 адамды резервке алу туралы түпкілікті шешім | 24 қазан |
2025 жылдан бастап үміткер алты бағыттың бірін таңдайды, әр бағыттың өз квотасы бар: әлеуметтік саясат және азаматтық қоғам, цифрландыру, АӨК және экология (9 орыннан), инфрақұрылым және өнеркәсіп, сыртқы саясат және инвестициялар (8 орыннан), экономикалық және қаржы саясаты (7). 2025 жылы 31 859 адам тіркелді, құжаттар тексерілгеннен кейін келесі кезеңдерге 7 436 адам жіберілді. Резервшілер тізімі pkrezerv.gov.kz сайтында жарияланады.
Резерв не береді және резервшілер кім болады
Резервке алу үш жыл күшінде болады. Осы уақытта резервшіні мемлекеттік лауазымға конкурссыз тағайындауы мүмкін, бірақ бос орын болып, ол өзі келіскен жағдайда ғана. Резервтен өз қалауы бойынша, тәртіптік теріс қылық, құқық бұзушылық, шетел азаматтығы және басқа да негіздер бойынша шығарады.
Алғашқы іріктеу 2019 жылы өтті. Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің 2024 жылдың басындағы деректері бойынша, резервте 400 адам болған, оның 271-і жұмысқа орналасқан: 132-сі — орталық мемлекеттік органдарда, 36-сы — жергілікті органдарда, 58-і — ұлттық компанияларда, 45-і — басқа ұйымдарда. Саяси лауазымдарды 34 резервші атқарған. Резервтен, мысалы, бұрынғы министрлер Әлібек Қуантыров, Зульфия Сүлейменова мен Асхат Оралов, сондай-ақ Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы Жандос Шаймарданов шыққан (деректер 2024 жылдың басындағы).
Мемлекеттік басқаруды қайда оқиды: Мемлекеттік басқару академиясы
Резерв — оқу бағдарламасы емес, тәжірибесі бар адамдарға арналған әлеуметтік лифт. Қазақстанда мемлекеттік басқаруды Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында оқуға болады. Академия мемлекеттік саясат, мемлекеттік басқару, өңірлік даму, экономика, халықаралық қатынастар және персоналды басқару бойынша магистрлер мен докторлар даярлайды. Мысалы, 2023 жылы мемлекеттік қызметшілерге магистратураға 120, докторантураға 12 грант бөлінді; өтінімдер admission.apa.kz сайтында онлайн қабылданды.
2010 жылдардың ортасында «Радиоточка» порталы Қазақстанда министр болуға қайдан оқуға болатынын талдаған. Ол кезде Президенттік резерв әлі болмаған: ол 2019 жылы пайда болып, бөлек жолға айналды — адамдарды дипломға емес, тест пен сұхбат нәтижесіне қарап іріктейді. Егер әзірге талаптарға сай келмесеңіз, мемлекеттік қызметке кәдімгі конкурстан бастауға болады — оның қалай өтетінін мемлекеттік қызметке тестілеу туралы мақаламызда айттық.
Келесі іріктеу туралы хабарландыру, ережелер мен сұрақтарға жауап — pkrezerv.gov.kz сайтында, қолдау телефоны +7 700 096 70 74.
