Ерболат Досаев — қазақстандық мемлекет қайраткері әрі бұрынғы банкир. Ол қаржы, денсаулық сақтау және экономика министрі, Премьер-Министрдің орынбасары, Ұлттық банк төрағасы (2019–2022) және Алматы әкімі (2022–2025) болды. Соңғы қызметі — Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары: ол 2026 жылғы 25 наурызда босатылды. Жұбайы Гүлнар Досаева Forbes Kazakhstan рейтингтерінде еліміздегі ең бай әйелдердің бірі ретінде аталады.
Ерболат Досаев: өмірбаяны мен мансабы
Досаев 1970 жылғы 21 мамырда Алматыда туған. Республикалық физика-математика мектебін, 1993 жылы Алматы энергетика институтын бітірген. 1990 жылдардың ортасында бизнеспен айналысты: «Акцепт» корпорациясын басқарды, «ТұранӘлем Банкі» мен «Алматы сауда-қаржы банкінің» басшылығында жұмыс істеді. Tengrinews пен Kazinform деректері бойынша негізгі қызметтері:
| Жылдар | Қызметі |
|---|---|
| 1998–2000 | Премьер-Министрдің кеңесшісі, энергетика, индустрия және сауда вице-министрі, қаржы вице-министрі |
| 2001 | Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау агенттігінің төрағасы |
| 2003 | қаржы министрі |
| 2004 | денсаулық сақтау министрі |
| 2006–2012 | «ҚазИнвестБанк» директорлар кеңесінің төрағасы |
| 2012–2016 | экономикалық даму және сауда министрі, кейін ұлттық экономика министрі |
| 2016–2017 | «Бәйтерек» холдингінің төрағасы |
| 2017–2019 | Премьер-Министрдің орынбасары |
| 2019–2022 | Ұлттық банк төрағасы |
| 2022–2025 | Алматы әкімі |
| 2025–2026 | Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары |
Ерболат Досаев қазір қайда
Досаев 2022 жылғы 31 қаңтардан бастап Алматы әкімі болды. 2025 жылғы 24 мамырда Президент оны қызметінен босатып, қаланы Дархан Сатыбалды басқарды. Қала басшылығының ауысуы туралы толығырақ 1992 жылдан бергі Алматы әкімдері туралы мақаладан оқыңыз.
2025 жылғы 19 қыркүйекте Досаев Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары болып тағайындалды. 2025 жылғы желтоқсанда ол «Самұрық-Қазына» қорының, 2026 жылғы қаңтарда Әкімшілік өкілі ретінде «Бәйтерек» холдингінің директорлар кеңесіне енді. 2026 жылғы 25 наурызда Президент Жарлығымен Әкімшіліктегі қызметінен босатылды. Осыдан кейін директорлар кеңестеріндегі орнынан да айырылды: «Бәйтеректе» — 7 сәуірде, «Самұрық-Қазынада» — қордың өзі хабарлағандай, сәуірдің басында. Ақорда отставканың себебін атаған жоқ. 2026 жылғы қазанның соңында ашық дереккөздерде Досаевтың жаңа мемлекеттік қызметі туралы мәлімет жоқ.
Гүлнар Досаева: жұбайы неге иелік етеді
Forbes Kazakhstan деректері бойынша, 2026 жылғы сәуірде Гүлнар Досаева шамамен 61 млн доллар байлығымен Қазақстандағы ең бай әйелдердің арасында 10-орын алды. Forbes рейтингі мен биржа хабарламаларынан оның активтері туралы мыналар белгілі:
- Сән саласындағы бөлшек сауда. Гауһар Каппаровамен бірге «G and G Гламур» және «GGonline» ЖШС-ларына иелік етеді. Бұл — Алматы мен Астанадағы Max Mara, Fendi және Marina Rinaldi брендтері бар 10 бутиктен тұратын желі.
- Lancaster Group. Forbes мәліметінше, ол жұбайымен және серіктестерімен бірге Lancaster Holding үлесіне иелік етеді. Топ мұнай-газ сервисі, тау-кен саласы, фармацевтика және білім беру салаларында жұмыс істейді.
- Алтын. Kursiv 2025 жылғы мамырда келтірген компанияның KASE биржасындағы хабарламасына сәйкес, оған алтын өндіретін «Жалтырбұлақ» компаниясы акцияларының 25,6 пайызы тиесілі болған.
- АХҚО-дағы холдинг. 2026 жылғы 14 қазанда «Астана» халықаралық қаржы орталығының тізілімінде оның DOS& Co. Ltd. компаниясы тіркелді. Бұл — холдинг, яғни басқа фирмалардағы үлестерге иелік ететін компания.
- Қайырымдылық. 2005 жылы жетім балалар мен ерекше білім беру қажеттілігі бар балаларға көмектесетін «Дара» қорын құрды. 2025 жылы қордың бюджеті 621,6 млн теңге болды, оның 295,9 млн теңгесін Досаеваның өзі салған.
2023 жылы Азаттық радиосы Гүлнар Досаеваның сыртқы жарнама саласындағы «РТС Деко» компаниясындағы үлесі туралы жазды. Компанияның жартысы француздық JCDecaux-ге тиесілі. Ашық деректер бойынша Досаева мен Каппарованың әрқайсысында 15 пайыздан үлес болған. Сол кезде Алматы әкімі болған Ерболат Досаев басылымға жұбайы үлесін сатқанын және енді құрылтайшы емес екенін айтты. Ол кезде egov.kz порталы мұны растамаған: онда құрылтайшылардың аты-жөні жасырылған еді.
Гауһар Каппарова және «ҚазИнвестБанк»
Гауһар Каппарова — «Қазатомөнеркәсіптің» бұрынғы басшысы Нұрлан Каппаровтың жесірі. Нұрлан Каппаров 2015 жылғы наурызда қайтыс болды. Каппарова мұрагер ретінде оның «ҚазИнвестБанктегі» үлесін — акциялардың 11,32 пайызын алды.
Досаевтар мен Каппаровтар отбасын бұл банк бұрыннан байланыстырады. Ерболат Досаев 2006–2012 жылдары оның директорлар кеңесін басқарған. 2010 жылдардың ортасында-ақ журналистер Гүлнар Досаева мен Гауһар Каппароваға не тиесілі екенін талдаған, ол кезде Досаев министр еді. Kapital.kz 2016 жылғы наурызда келтірген банктің KASE-дегі хабарламасына қарағанда, ұлттық экономика министрі Досаевтың өзіне банк акцияларының 15 пайыздан астамы тиесілі болған. 2016 жылғы сәуірде ол бұл үлесті сатты. Сол жылдың желтоқсанында Ұлттық банк төлемдердегі жүйелі іркілістерге байланысты «ҚазИнвестБанкті» лицензиядан айырды.
Бүгінде Каппарова Досаевамен ортақ сән бизнесінен бөлек, Нұрлан Каппаров атындағы қорды дамытып келеді. Гүлнар Досаева — осы қордың құрылтайшыларының бірі.
Мүдделер қақтығысы: заң не дейді
Мүдделер қақтығысы дегеніміз — шенеуніктің жеке пайдасы оның шешімдеріне әсер етуі мүмкін жағдай. Бұған жол бермеу үшін «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңның 13-бабы мемлекеттік қызметшілерді тағайындалғаннан кейін 30 күн ішінде табыс әкелетін мүлкін, соның ішінде компаниялардағы үлестерін сенімгерлік басқаруға беруге міндеттейді. Яғни қызмет кезінде бизнесті басқа адам немесе компания басқарады. Ақша, облигациялар, жалға берілген тұрғын үй және 5 пайызға дейінгі дауысы бар акциялар бұл талапқа жатпайды. Талапты бұзғаны үшін қызметтен босатады.
13-бапта жұбайлар туралы тікелей ештеңе айтылмаған. Сондықтан заң шенеуніктердің әйелдері мен туыстарының бизнесін тікелей шектемейді, бірақ әрбір осындай жағдай журналистердің сұрағын туғызады. Қазақстандық компанияның құрылтайшыларын egov.kz порталынан және заңды тұлғалар туралы деректер сервисінен, ал жария компаниялардың ірі акционерлерінің мәмілелерін KASE сайтынан тексеруге болады.
