Мазмұнға өту
2026 жылғы 22 қараша, жексенбі

Өзбекстан Сібір өзендерін бұрудан гөрі су үнемдеуді тиімді санайды

Министрдің айтуынша, Өзбекстан жылына 11 млрд текше метр су үнемдеп отыр, бұған шамамен 5 млрд доллар жұмсалған.

Министр водного хозяйства Узбекистана Шавкат Хамраев отвечает на вопросы журналистов на пресс-конференции в Ташкенте
Фото: Daryo

Өзбекстанға Ресейден Сібір өзендері ағынының бір бөлігін бұруға шамамен 100 млрд доллар төлегеннен гөрі суды өз ішінде үнемдеген тиімдірек. Мұны Өзбекстанның су шаруашылығы министрі Шавкат Хамраев 19 қарашада Ташкентте өткен баспасөз мәслихатында Ресеймен ынтымақтастық туралы сұраққа жауап бере отырып айтты, деп хабарлайды Gazeta.uz.

Министрдің сөзінше, ресейлік ғалымдар бұл қаржыға өңірге шамамен 5 млрд текше метр су жеткізуге болады деп есептеген. «Қазақстанда тіпті: „Неге суды тек Өзбекстанға бермекшісіздер, бізге неге бермейсіздер?“ деп сұрақ қойды. Бірақ мен қазір сіздерге сандарды келтірдім. Біз өзіміз 11 млрд текше метр су үнемдеп отырмыз. Әрі 100 млрд доллар жұмсаған жоқпыз», — деді Хамраев. Оның бағалауынша, осы шаралардың бәріне шамамен 5 млрд доллар кеткен, ал суармалы жүйеге тағы 5–10 млрд доллар салынса, су одан әрі үнемделеді.

Министрлік деректеріне қарағанда, 2026 жылғы қаңтар–қазан айларында Өзбекстан 10,69 млрд текше метр су үнемдеген, оның жартысына жуығы су үнемдейтін технологиялар мен егістікті лазермен тегістеудің арқасында. Су шаруашылығын дамыту бағдарламасына сәйкес 2028 жылға қарай жылдық үнемдеу 14 млрд текше метрге жетуі тиіс. Хамраев бұл туралы 11 қарашада депутаттар алдында есеп берген, жазбаны парламенттің «Ochiq Parlament» арнасы жариялады:

Министр бұл идеядан мүлде бас тартқан жоқ. Оның айтуынша, 2050 жылдарға қарай су жыл сайын азая берсе, ал климат «бізге қарсы әсер ете берсе», қосымша су көздерін іздеуге тура келеді. Кеңес дәуіріндегі жоба жылына шамамен 27 млрд текше метр суды бұруды көздеген, Хамраевтың сөзінше, одан Өзбекстан, Ресей, Қазақстан және ішінара Түрікменстан ұтар еді. «Мүмкін, алдағы келіссөздер барысында ғалымдар бұл мәселені тереңірек зерттесе, мұндай жоба да жүзеге асуы мүмкін», — деді министр.

Қазақстанға да бұл тақырып жат емес. Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов қазан айында айтқандай, Қазақстан өзен суының шамамен 45%-ын шетелден алады, ал Түркістан мен Қызылорда облыстарында Сырдария суының 90%-ға жуығы көрші елдерден келеді. 2021 жылы Қазақстан өзен ағынын бұру мәселесін Ресеймен талқылаған, бірақ ресейлік тарап «түрлі жағымсыз салдарды» алға тартып, бас тартқан. Хамраев сол баспасөз мәслихатында Коштепа каналының су алу мерзімі туралы да айтты.

Бұл идея 2025 жылдың күзінде қайта көтерілді: сол кезде Ресей ғылым академиясының ғалымдары Обь өзені ағынының бір бөлігін Арал өңіріне бұру мүмкіндігін зерттеуді ұсынған. Әрқайсысының ұзындығы шамамен 2100 км болатын жеті желіден тұратын құбыр жүргізу талқыланды, оның құрылысына кемінде 10 жыл кетер еді. Өзендерді бұрудың кеңестік жобасы 1986 жылы тоқтатылған.

БөлісуTelegramWhatsAppVKFacebookX

Сондай-ақ оқыңыз