Словакия премьер-министрі Роберт Фицо елі Еуроодақтың Украинаға беретін 45 млрд еуролық жаңа несиесін қаржыландыруға қатыспайтынын мәлімдеді. Ол бұл туралы 22 қарашада Facebook-тегі бейнеүндеуінде айтты. Фицоның сөзінше, Братислава ЕО-ның Украинаға арналған 90 млрд еуролық бұрынғы несие бағдарламасына да қосылмаған және ұстанымын өзгертпек емес. Ол Словакия Украинаға гуманитарлық көмек көрсетуді жалғастыратынын уәде етті, ал әскери қажеттіліктерге берілетін қаржы, оның пікірінше, «соғысты ұзартады».
Украинаға ЕО-ның ортақ бюджетінен көмек беруге Чехия премьер-министрі Андрей Бабиш те қарсы шықты. Ол Еуропалық кеңестің төрағасы Антониу Кошта 21 қарашада ұсынған Еуроодақтың 2028–2034 жылдарға арналған бюджет жобасын «мүлдем қабылдауға болмайды» деп атады, оның ішінде Украинаға қарастырылған 100 млрд еуроға байланысты. «Неге біз Украинаға еуропалық бюджеттен ақша беруіміз керек? Украина қаржыны еуропалық бюджеттен тыс алуы тиіс», — деді Бабиш. Ол сондай-ақ жаңа жоба бойынша Чехияның ЕО бюджетінен аз қаржы алатынына наразы.
45 млрд еуролық несиені Еурокомиссия 18 қарашада ұсынған: бұл 2027 жылға арналған қаржы — 25 млрд еуроға дейін қару-жарақ пен әскерге, 20 млрд еуроға дейін Украина бюджетіне. ЕО бұл қаржыны өз бюджетінің кепілдігімен қаржы нарықтарынан қарызға алады, ал Украина несиенің негізгі сомасын Ресейден өтемақы алғаннан кейін ғана қайтара бастайды. Ұсынысты әлі Еуропарламент пен ЕО Кеңесі мақұлдауы керек. Еурокомиссия президенті Урсула фон дер Ляйен барлық 27 елдің қолдауына сенетінін айтқан.
Фицо келесі ЕО бюджеті жөніндегі келіссөздерді Украинаны 2027 жылы қаржыландыру кепілдігімен байланыстырған Германия канцлері Фридрих Мерцті де сынады — словак премьері мұны саяси қысым деп атады. Мерц, керісінше, Еуроодақтың жалпы бюджетін қысқарту керек, бірақ Украинаға тұрақты көпжылдық қолдау қамтамасыз ету қажет деп санайды. Украина президенті Владимир Зеленскийдің айтуынша, 2027 жылы елге ЕО-дан тек қорғанысқа ғана 70 млрд еуро қажет.
Кошта бюджетті жыл соңына дейін келісуді көздейді: оның жаңа шеңбері шығыстарды Еурокомиссияның алғашқы жобасымен салыстырғанда 204 млрд еуроға қысқартады, бірақ Украинаға арналған қаржы сақталған. ЕО-ның көпжылдық бюджеті тек бірауыздан қабылданады, сондықтан Праганың қарсылығы келіссөздерді созып жіберуі мүмкін. Украинаны қаржылай қолдау мәселесін Вышеград тобы — Польша, Чехия, Словакия және Венгрия — премьерлерінің Австрия канцлерімен кездесуінде де талқылау жоспарлануда.



