Ұлыбритания Украинаға экономиканы қолдау мен қару-жарақ сатып алу үшін қосымша 10 млрд фунт стерлинг, яғни шамамен 11,9 млрд еуро бөледі. Бұл туралы 28 қазанда Украина президенті Владимир Зеленский Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бёрнеммен сөйлескеннен кейін хабарлады. Зеленскийдің сөзінше, бұл Лондонның Украинаға жыл сайын көрсетіп жүрген көмегіне қосымша беріледі.
Зеленский Киев уақытымен шамамен сағат 15:30-да (Астана уақытымен 18:30-да) Telegram-да жазғандай, 7 млрд фунт алдағы үш жылдағы экономикалық қолдауға, тағы 3 млрд фунт экспорттық қолдауға, ең алдымен қару-жарақ жеткізуге арналған. Экспорттық қаржыландыру дегеніміз — Ұлыбритания мемлекетінің несиелері мен кепілдіктері. Солардың есебінен Украина британ өндірушілерінің өнімін, соның ішінде қару-жарақ сатып ала алады.
«Ұлыбританияға, премьер-министр Бёрнемге және оның командасына алғысымды білдіремін», — деп жазды Зеленский. Ол Лондонның шешімін өте уақтылы қадам деп атап, бұл Ресейге Украинаның жалғыз қалмайтынын көрсетуі тиіс екенін айтты. Президенттің сөзінше, Украинаны күшейтетін әр қадам Ресей соғысты тоқтатуға мәжбүр болатын сәтті жақындатады. Екі басшы Ресейге қарсы санкцияларды да талқылады. Зеленский бұл мәселеде Ұлыбританияның ұстанымы берік екенін атап өтті.
Лондон бұл пакетті жаңа британ бюджеті ұсынылған күні жариялады. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұл туралы парламентте Ұлыбритания қаржы министрі Джон Хили айтты. Сөз сөйлер алдында ол Бёрнеммен бірге Зеленскийге қоңырау шалған. Хилидің айтуынша, Зеленский оларға «Күнімді жарқыраттыңыздар» деп жауап берген. Агенттік деректеріне қарағанда, пакетке несиелер, экспорттық қаржыландыру кепілдіктері және 500 млн фунт шұғыл қаржыландыру кіреді. Британ премьерінің кеңсесі өкілінің түсіндіруінше, бұл қаражат Украинаның әуе қорғанысындағы ең өткір олқылықтарды жабуға тиіс. Осы 500 млн фунттың 10 млрд фунтқа қалай қатысты екені әзірге хабарламалардан анық емес.
Украинаға әуе қорғанысына арналған қаражат қазір айрықша қажет. Бір күн бұрын Зеленский соңғы екі аптада ғана Ресей Киевке 100-ден астам баллистикалық зымыран ұшырғанын айтқан. Оның сөзінше, Украина әскеріне ең алдымен американдық Patriot зениттік кешендерінің зымырандары жетіспейді. Баллистикалық зымырандарды атып түсіретін негізгі құрал — осы кешендер.
Лондонның шешімі Украинаға келесі жылға қаржы іздестіріліп жатқан тұсқа тап келді. Еуропалық комиссия Украинаның 2027 жылғы бюджетінде шамамен 70 млрд еуро жетіспейтінін мойындап, ЕО-дан тыс серіктестерді — Ұлыбританияны, Канаданы, Норвегияны — үлесін арттыруға шақырды. Financial Times жазғандай, бүгінгі шешімге дейін одақтастар бұл мақсатқа небәрі 4 млрд еуро шамасында қаржы беруге уәде еткен. Reuters деректеріне сәйкес, 2022 жылдан бері Ұлыбритания Украинаға жалпы сомасы 21,8 млрд фунттан асатын әскери, экономикалық және экспорттық қолдау көрсеткен немесе беруге уәде еткен.
Сол күні Зеленский Нидерландыға сапармен келді. Нидерланды үкіметі жариялаған бағдарлама бойынша, ол премьер-министр Роб Йеттенмен, қорғаныс және сыртқы істер министрлерімен келіссөз жүргізеді, нидерландық және украиналық компаниялардың басшыларымен кездеседі, ал кешке оны король Виллем-Александр қабылдайды. Сапар алдында Нидерланды билігі украиналық әскерилерге арналған оқу орталықтарына 10 млн еуро, ал 2027–2029 жылдары Украинаны қалпына келтіруге тағы 327 млн еуро бөлетінін мәлімдеді.
