«Радиоточка» панама құжаттары базасында аты аталған қазақстандықтардың лауазымы мен компанияларын көрсете отырып, кесте жасады. Басылымның есебінше, Қазақстан мен Панама экономикаларының арасында «кемінде 80 қаржы жібі» бар.
Бұған Mossack Fonseca заң фирмасының құжаттарының жария болуы себеп болды: бір жыл бұрын белгісіз біреу неміс Süddeutsche Zeitung газетіне 11,5 млн беттік құжатқа қолжетімділік берген. Панама офшоры төңірегіндегі жарияланымдар экономикасы дамыған елдерде отставкаларға әкелді.
Автордың еске салуынша, Панамада тіркелген компаниялар елден тыс жерде бизнес жүргізсе, салықтан босатылады және қаржылық есеп тапсырмайды. Тек Панамада тіркеу кеңсесі мен агент болуы керек. Жарғылық капитал 10 000 акцияға бөлінген 10 000 АҚШ долларын құрайды, ал жалғыз акционер кез келген ұлттың және кез келген елдің резиденті бола алады.
2013 жылы БАҚ «жұмсақ салық климаты» бар елдердегі шот иелерінің тізімін жариялағанда, қазақстандық қоғам бұған селқос қараған, ал шот иелерінің өздері пікір білдіруге асықпаған. Енді, автордың атап өтуінше, теңгенің екі девальвациясы мен жұмыссыздық қаупін бастан өткерген халық капиталдың сыртқа кетуін әлдеқайда ауыр қабылдайды.
Басылым дерегінше, шоттарды компания иелері ғана емес, олардың басшылары немесе өкілдері де ашқан. Автордың ерекше күдігін мемлекеттік субсидия мен ұлттық компаниялардың тендерлеріне қолы жететін компаниялар тудырады. Аты аталғандардың көбі шотты өз атына ашқан, бірақ автор олардың бір бөлігі жалған есімдерге рәсімделуі мүмкін екенін жоққа шығармайды. Офшорлардағы сомалар мен активтер туралы редакцияда дерек жоқ. Кестеге offshoreleaks.icij.org базасында оның 2016 жылғы 9 мамырдағы жаңартуына дейін пайда болған адамдар енген.
Автордың пікірінше, билікке жақын адамдар ақшаны шетелге шығарып жатса, бұл олардың елдегі бизнестің қауіпсіздігіне сенбейтінін немесе шетел азаматтығын алуға дайындалып жүргенін білдіруі мүмкін. Автор шенеуніктердің мүлкін ашық декларациялау олардың тиімділігінің көрсеткішіне айналады деп үміттенеді. Материал соңында басылым Президенттің ақша Қазақстанның арқасында табылғандықтан, оны отандық экономикаға салу керек деген сөзін, сондай-ақ мүлікті заңдастыру бағдарламасының ұзартылғанын еске салады.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
