Қазақстандағы мұнай өндіруші компаниялардың едәуір бөлігі Нидерландыда тіркелген акционерлерге тиесілі. «Радиоточка» Қазақстандағы активтердің голландиялық иелері туралы шолудың екінші бөлігін жариялады. Бұл жолы әңгіме мұнай өндірісі жайында болды.
Басылымның дерегінше, 2014 жылы Қазақстан 3 млрд долларның мұнай өнімдерін экспорттаған, оның 70 пайызы, яғни 2,1 млрд доллары Нидерландыға тиесілі. «ҚазМұнайГаз» басқарма төрағасының орынбасары Данияр Берлібаев Голландияны елдегі бірінші нөмірлі инвестор деп атап, Қазақстанның шетелдегі тікелей инвестицияларының 65 пайызы сол ел арқылы өтетінін айтқан.
Ең ірі мысал — «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ. Шолу дерегіне қарағанда, оның акцияларының 99 пайызы амстердамдық Mangistau Investments B.V. компаниясына тиесілі. Компания 1963 жылы құрылған, ал 2009 жылы оны қазақстандық компания мен қытайлық CNPC 50 пайыздан сатып алған. «Маңғыстаумұнайгаз» жылына 5 млн тоннадан астам мұнай өндіреді.
Атырау облысындағы Айранкөл кен орнын игеретін «Каспий нефть» компаниясының жалғыз акционері ретінде Precious Oil Products Investments B.V. көрсетілген. Компанияның акциялар пакеті 2012 жылы KASE саудасында сатып алынған.
«Матен Петролеум» акцияларының 95 пайызы SINO-SCIENCE NETHERLANDS ENERGY GROUP B.V. компаниясына, қалған 5 пайызы Бахаридин Аблазимовқа тиесілі. Басылымның мәліметінше, 2012–2013 жылдары компания акционерлерге 270 млн доллар дивиденд төлеген. Сондай-ақ 2015 жылғы қыркүйекте «КоЖаН» кен орындарына құқықты кепілге қойып жасалған 50 млн долларлық мәміле аталды.
«КоЖаН» компаниясының жалғыз акционері — International Mineral Resources II B.V. Компания Атырау облысындағы үш кен орнында тәулігіне 500 тоннадан астам мұнай өндіріп, 2017–2018 жылдары өндірісті 1500–1800 тоннаға жеткізуді жоспарлаған.
«Аман Мунай Эксплорэйшн» амстердамдық Aman Munai Exploration B.V. компаниясына тиесілі. Компанияның Шығыс Ақжар кен орнына жасалған келісімшартының мерзімі 2015 жылғы 22 мамырда аяқталған.
Шолуға «Майкубен Вест Холдинг» те енген. Оның жалғыз акционері — Maikuben West Holdings B.V. Компанияға Павлодар облысындағы «Майкубен-Вест» ЖШС тиесілі, ол — елдегі қоңыр көмірдің ірі жеткізушілерінің бірі. Басылым 2008 жылы AES корпорациясы Екібастұз МАЭС-і мен «Майкүбен» көмір кенішін «Қазақмысқа» 1,5 млрд долларға сатқанын еске салды.
Шолу авторы Әсел Жанабаева үшінші бөлімде голландиялық компаниялардың Қазақстандағы өзге активтері туралы жазатынын айтты.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
