25 қазанда, жексенбі күні Ресейдің Липецк облысындағы Елец қаласының өнеркәсіп аймағына қанатты зымырандар соққы берді. Сол жерде Ресейдегі зымыран, дрон және әуе қорғанысы жүйелеріне арналған аккумуляторлар мен қуат элементтерін шығаратын ірі өндірушілердің бірі — «Энергия» зауыты орналасқан. «Радио Свобода», «Укринформ» және «Межа» жазғандай, кемінде екі зымыран кәсіпорынның корпустарына тиген, зауыттың үстін қалың түтін басқан.
Өнеркәсіп аймағына соққы тигенін күндіз Липецк облысының губернаторы Игорь Артамонов мойындады, бірақ кәсіпорынның атын атамады. «Настоящее время» хабарлағандай, кейін ол бір кәсіпорынның күзетшісі қаза тапқанын, ал фельдшер әйелдің санынан жараланып, ауруханаға жатқызылғанын айтты.
Соққының нысанасын екі нүктеден түсірілген бейнежазба арқылы OSINT-сарапшылар анықтады. Олар оқиға орнын суреттер, бейнежазбалар мен карталар сияқты ашық деректер бойынша белгілейді. Бақылау камераларының жазбаларын зерттеген Exilenova+ мониторинг жобасының бағалауынша, зауыттың бір корпусы соққыдан кейін енді жұмыс істей алмайды. Жоба зауытқа Storm Shadow зымырандары атылған болуы мүмкін деп есептейді. Бұл — Украина серіктестерден алған, ұшақтан ұшырылатын британ-француз қанатты зымыраны. Украинаның қорғаныс күштері соққыға әзірге ресми түрде пікір білдірген жоқ, зымыранның түрі расталмады.
«Энергия» — Ресей әскери өндірісіндегі маңызды буын. Украина Бас барлау басқармасының War&Sanctions жобасының деректеріне қарағанда, зауыт «Искандер-М», «Циркон», Х-47М2 «Кинжал» зымырандарына, «Панцирь» әуе қорғанысы кешенінің басқарылатын зымырандарына химиялық ток көздерін, сондай-ақ дрондарға, әскери авиация мен флотқа аккумуляторлар шығарады. Мұндай батареясыз зымыран ұшу кезінде жұмыс істей алмайды. Сондықтан істен шыққан цех Ресей украин қалаларын атқылайтын қару-жарақ өндірісіне тікелей соққы болып тиеді. Кәсіпорынға АҚШ, ЕО, Ұлыбритания, Канада, Швейцария, Жапония, Австралия және Украина санкция салған.
Зауытқа бұрын да шабуыл жасалған. 2025 жылғы мамырда дрон соққысынан цехтардың бірінде өрт шықты, 2026 жылғы қаңтарда кәсіпорын тағы да ұшқышсыз аппараттар шабуылынан кейін өртенді. 2025 жылдың жазында да зауыт соққыға ұшыраған: «Фокус» жазғандай, корпустың үстіне тартылған металл қорғаныш тор оны зақымданудан сақтап қала алмады.
Сол түні алыс қашықтыққа ұшатын дрондар Украинадан шамамен 1600 шақырым жердегі Пермь өлкесіне жетті. «Рубрика» басылымы жеткізгендей, өлке губернаторы Дмитрий Махонин өнеркәсіп нысаны зақымданып, бес адам зардап шеккенін мойындады, бірақ кәсіпорын жұмысын жалғастырып жатыр деп мәлімдеді. Exilenova+ деректері бойынша, нысана Березникидегі «Ависма» зауыты болған. Ол әлемдегі ең ірі титан өндірушісі — ВСМПО-Ависма корпорациясының құрамына кіреді. Ондағы титан мен магний әскери авиацияға, сүңгуір қайықтар мен зымырандарға жұмсалады. АҚШ корпорацияға 2023 жылы санкция салған. Нысанның зақымданғанын Украина әзірге ресми растаған жоқ.
Елец пен Пермьге жасалған соққылар қорғаныс күштерінің Ресей әскери өнеркәсібіне қарсы шабуылдар сериясының жалғасы болды. Украина БАҚ-тарының мәліметінше, соңғы күндердің өзінде Орёлдағы «Протон» зауыты, Тольятти мен Омбыдағы химия кәсіпорындары зақымданған. Ал 25 қазанда таңертең Украина ҚК Бас штабы Белгород облысындағы ресейлік радарларға соққы бергенін хабарлады. Украина Ресей әскерін қамтамасыз ететін зауыттарға Ресейдің украин қалаларына күн сайын жасайтын соққыларына жауап ретінде соққы беріп отыр. Владимир Зеленскийдің айтуынша, бір аптаның ішінде ғана Ресей Украинаға 1600-ге жуық басқарылатын авиабомба, 48 зымыран және 2300-ге жуық шабуылдаушы дрон ұшырған.
