Сербияда 25 қазанда мерзімінен бұрын парламент сайлауы өтіп жатыр. Сайлаушылар белсенділігі алдыңғы сайлаудағыдан әлдеқайда жоғары. Ipsos пен CeSID орталығының бағалауынша, жергілікті уақытпен сағат 14:00-ге қарай (Астана уақытымен 18:00) сайлаушылардың шамамен 46,4%-ы дауыс берген. 2023 жылғы желтоқсандағы сайлауда дәл осы уақытта бұл көрсеткіш 32,2% болған. Учаскелер жергілікті уақытпен сағат 07:00-де ашылып, 20:00-де, яғни Астана уақытымен түнгі сағат 00:00-де жабылады.
Ресми деректерді тек Республикалық сайлау комиссиясы жариялайды. Комиссия мәліметінше, түске қарай Косовоны есептемегенде сайлаушылардың 34,55%-ы дауыс берген. 2023 жылы осы уақытта бұл көрсеткіш 21,33% еді, ал сол сайлаудың қорытынды белсенділігі 58,77%-ға жеткен. Дауыс беруге шамамен 6,45 млн адамның құқығы бар, учаскелер ел ішінде де, шетелде де жұмыс істеп тұр.
Сайлаушылар бір палаталы парламент — Халықтық скупщинадағы 250 орынның барлығын бөледі. Көпшілікті құру үшін кемінде 126 мандат қажет. Орындар жабық тізімдер бойынша пропорционалды жүйемен бөлінеді, өту шегі — 3%, ал ұлттық азшылық партияларына бұл шек қолданылмайды. Бюллетеньде 18 тізім бар, оның тоғызы ұлттық азшылықтардың атынан шығып отыр.
Басты бәсекелестер — билеуші Серб прогрессивтік партиясы құрған «Александр Вучич — Біріккен Сербия» тізімі мен «Студенттер тізімі». Вучич партия тізімін бастап, жеңіске жетсе премьер-министр болуды көздеп отыр. Осы мақсатпен ол қыркүйек айының соңында президент қызметінен кетті, дегенмен оның екінші мерзімі тек 2027 жылы аяқталуы тиіс еді, ал үшінші рет сайлануға құқығы жоқ болатын. Сайлау алдындағы сауалнамаларға қарағанда, екі негізгі күштің рейтингі бір-біріне жақын.
Дауыс беру барысын халықаралық бақылаушылар, соның ішінде ЕҚЫҰ-ның Демократиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросының миссиясы қадағалап отыр. European Western Balkans тәуелсіз порталының хабарлауынша, учаскелерде жұмыс істеуге 15,5 мыңнан астам отандық бақылаушы аккредиттелген. Бұл 2023 жылғыдан шамамен үш есе көп. Шетелдік бақылаушылар саны — 637. Алдын ала нәтижелер жергілікті уақытпен шамамен сағат 22:00-де, яғни Астана уақытымен 26 қазанда сағат 02:00-де белгілі болады деп күтілуде.
Мерзімінен бұрын сайлау 2024 жылғы 1 қарашада Нови-Сад қаласындағы теміржол вокзалының бетон күнқағары құлағаннан кейін басталған наразылық толқынына жауап ретінде өткізіліп отыр. Ол апатта 16 адам қаза тапқан. Студенттер мен оппозиция билікті вокзалды қайта жөндеу кезіндегі сыбайлас жемқорлыққа айыптап, мерзімінен бұрын сайлау өткізуді талап етті. Вучич 9 қыркүйекте парламентті таратып, сайлау күнін белгіледі. Алдыңғы парламент сайлауы 2023 жылғы желтоқсанда өткен.
