Болат Өтемұратов — Қазақстандағы ең бай адамдардың бірі. Forbes Kazakhstan-ның 2026 жылғы рейтингінде оның байлығы 5,4 млрд долларға бағаланды: ол үшінші орынды Тимур мен Динара Құлыбаевтармен бөліседі. Негізгі активтері — ForteBank, Beeline Қазақстан операторының төрттен бір үлесі, сондай-ақ оның «Верный Капитал» тобы басқаратын қонақүйлер мен бизнес орталықтар. Бұрын ол дипломат әрі жоғары лауазымды шенеунік болған, қазір Қазақстан теннис федерациясының президенті.
Болат Өтемұратовтың өмірбаяны
Болат Өтемұратов 1957 жылы туған. Алматы халық шаруашылығы институтын (қазіргі Нархоз университеті) «экономика» мамандығы бойынша бітірген. «Верный Капитал» деректері бойынша оның жолы былай болған:
- 1986 — Алматыдағы аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары;
- 1980 жылдардың соңы — 1990 жылдар — Сыртқы экономикалық байланыстар жөніндегі мемлекеттік комитетте, Венадағы қазақ сауда үйінде, сыртқы экономикалық байланыстар және өнеркәсіп және сауда министрліктерінде жұмыс істеді;
- 1995 — серіктестерімен бірге АТФБанктің негізін қалады;
- 1996–1999 — Қазақстанның Швейцариядағы елшісі;
- 1999–2013 — Қауіпсіздік кеңесі мен Президент Әкімшілігіндегі лауазымдар, соның ішінде Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы және Президент іс басқарушысы. Мемлекеттік қызметтегі соңғы қызметі — Президенттің Қырғызстанмен ынтымақтастық жөніндегі арнайы өкілі;
- 2007–2022 — «Нұр Отан» партиясы саяси кеңесінің мүшесі.
2007 жылы Өтемұратов АТФБанкті италиялық UniCredit тобына 2,2 млрд долларға сатты. Бұл сол кездегі ТМД-дағы ең ірі банк мәмілелерінің бірі болды.
Forbes деректері бойынша Өтемұратовтың байлығы
Forbes Kazakhstan оның байлығын 2012 жылдан бері бағалап келеді. Ең күрт өсім 2026 жылы болды: байлығы 1,7 млрд долларға артып, ол алтыншы орыннан үшінші орынға көтерілді.
| Жыл | Байлығы, млрд доллар |
|---|---|
| 2012 | 1,6 |
| 2015 | 2,6 |
| 2017 | 2,4 |
| 2019 | 3,4 |
| 2021 | 3,5 |
| 2023 | 2,7 |
| 2024 | 2,7 |
| 2025 | 3,7 |
| 2026 | 5,4 |
Болат Өтемұратовқа не тиесілі
Forbes Kazakhstan-ның 2026 жылғы профилі мен компаниялар деректеріне сәйкес оның тобына мыналар кіреді:
- ForteBank — акциялардың 91%-дан астамы. Бұл активі бойынша елдегі бесінші банк. 2025 жылғы желтоқсанда ForteBank Home Credit Bank-ті сатып алды. ForteBank-тің өзі 2015 жылы Альянс Банк, Темірбанк және бұрынғы Forte банкі қосылып құрылған, алғашқы екеуіндегі үлесті Өтемұратов «Самұрық-Қазына» қорынан сатып алған. Бүкіл нарықтың құрылымы — Қазақстан банктері туралы шолуда.
- «КаР-Тел» (Beeline және IZI) — 25%, серіктесі — халықаралық VEON тобы.
- Қонақүйлер — The Ritz-Carlton Astana, Rixos Borovoe және The Carlton Moscow.
- Жылжымайтын мүлік — Астана мен Алматыдағы Talan Towers, Park View Office Tower және Prime Business Park бизнес орталықтарын басқаратын Global Development девелоперлік компаниясы.
- Білім беру — Нархоз университеті және қор арқылы Астана мен Алматыдағы Haileybury мектептеріндегі үлес.
- Шетелдегі инвестициялар — Madrid Open және Miami Open теннис турнирлеріне иелік ететін MARI компаниясындағы үлес, сондай-ақ Монакодағы Mareterra жобасына қатысу.
Өтемұратов қандай активтерін сатты
Соңғы екі жылда топ көп активін сатты:
- 2024 жылғы қазан — «31» медиахолдингі (телеарна мен Informburo.kz порталы) «Әділдік және Өркендеу» қоғамдық қорына берілді;
- 2025 жылғы қаңтар — The Ritz-Carlton Vienna қонақүйі инвестор Мохамед Алаббарға сатылды, Forbes Austria дерегінше, шамамен 110 млн еуроға;
- 2025 жылғы наурыз — Қазақстандағы Burger King франшизасы Holten Group компаниясына сатылды;
- 2025 жыл — топ VEON-мен бірге «Beeline Қырғызстаннан» шықты;
- 2025 жылдың соңы — RG Gold алтын өндіруші компаниясы қытайлық Zijin-ге сатылды, актив 1,2 млрд долларға бағаланды.
Медиаактивтер топтың құрамында ұзақ болды. Өтемұратов «31 арнаның» серіктес иесі 2000 жылы атанды. 2015 жылы Informburo.kz порталы іске қосылды, оның бас редакторы Михаил Дорофеев сол кезде Өтемұратов редакция жұмысына араласпайтынын мәлімдеген. 2023 жылы телеарна мен сайт бір медиахолдингке біріктірілді, ал бір жылдан кейін топ оны сатты.
Теннис және қайырымдылық
Өтемұратов Қазақстан теннис федерациясын басқарады және 2023 жылғы желтоқсаннан бері қатарынан екінші мерзім Халықаралық теннис федерациясының вице-президенті қызметін атқарады. «Верный Капитал» деректері бойынша, ол және оның компаниялары қазақстандық теннисті дамытуға шамамен 250 млн доллар салған. Федерация Елена Рыбакинаны, Александр Бубликті және Юлия Путинцеваны қолдады. 2020 жылдан бері Қазақстанда ATP турнирі өтеді: алдымен Астанада, 2024 жылдан бастап Алматыда.
Болат Өтемұратов қорының дерегінше, қор 250 млн доллардан астам жобаны қаржыландырған. Олардың қатарында аутизмі бар балаларға көмек көрсететін «Баршаға ортақ әлем» бағдарламасы, Қызылорда әуежайының жаңа терминалы, мектептер және 2024 жылғы су тасқынынан зардап шеккендерге көмек бар.
