2026 жылғы қаңтар — қыркүйекте Қазақстан банктері 31,9 трлн теңге жаңа несие берді. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 7,1%-ға, яғни 2,1 трлн теңгеге көп. Өсімнің бәрі бизнестің есебінен болды: компанияларға берілген несие 18%-ға артып, халыққа берілген несие 4,3%-ға азайды. Бұл деректерді Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығының талдау орталығы банктердің тоғыз айдағы шолуында келтірді.
Тұтынушылық несие беру ең көп қысқарды — 6,7%-ға. Ипотеканы, керісінше, белсендірек алды: ол 9,6%-ға көп берілді. Соған қарамастан халықтың банктерге жалпы қарызы жыл басынан бері 7,6%-ға өсті. Осы уақытта халықтың депозиттері 8,6%-ға көбейді.
Орта бизнеске берілген несие ең жылдам өсті — 37,8%-ға, шағын бизнеске берілгені 21%-ға артты. Ең көп қаражатты құрылыс (+62,7%), өнеркәсіп (+20,4%) және сауда (+13,3%) салалары алды: өсімнің 83%-ы осы үш салаға тиесілі. Жаңа несиелердегі бизнестің үлесі 51%-дан 56,2%-ға жетті.
Банктердің өз табысы азайды. Олардың тоғыз айдағы таза пайдасы 11,6%-ға төмендеп, 1,8 трлн теңге болды. Таза пайыздық маржа, яғни банктің пайыздан түпкілікті қанша табатыны, 6,78%-дан 6,30%-ға түсті. Мерзімі 90 күннен асқан несиелердің үлесі жыл басындағы 3,6%-дан қазанның басында 3,9%-ға дейін өсті. Мысалы, Банк ЦентрКредит KASE-ге берген есебіне сәйкес тоғыз айда 181,2 млрд теңге пайда тапқан, бұл өткен жылғыдан 16,6%-ға аз.
Реттеуші халықтың борыштық жүктемесін қазірдің өзінде шектеп отыр: барлық несие бойынша төлем қарыз алушы табысының жартысынан аспауы керек. Ұлттық банк 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап тағы бір шектеу енгізуді жоспарлап отыр: адамның жаңа несиені қоса алғандағы барлық қарызы оның сегіз жылдық табысынан аспауға тиіс.
