Халықаралық S&P Global Ratings рейтинг агенттігі Өзбекстанның ұзақ мерзімді егеменді кредиттік рейтингін BB деңгейінен BB+ деңгейіне көтерді, болжам – «тұрақты». Агенттік бұл шешімін 20 қарашада жариялады. Өзбекстан Президенті Әкімшілігінің басшысы Саида Мирзиёеваның айтуынша, бұл – ел тарихындағы ең жоғары рейтинг: инвестициялық BBB− деңгейіне дейін бір саты ғана қалды.
Оның сөзінше, рейтингтің көтерілуі «экономикалық реформалардың, теңгерімді қаржы саясатының және Президентіміздің стратегиялық бағытының нәтижесі». «Біз инвесторлардың Өзбекстанға деген сенімін нығайтып, жаңа инвестициялар үшін жағдай жасауды жалғастырамыз», – деп жазды Саида Мирзиёева агенттік шешімі туралы хабарлаған Telegram-арнасында.
S&P өз шешімін Өзбекстанның бюджеті мен төлем балансы тұрақтана түскенімен, мемлекеттік қарыздың қалыпты деңгейде қалғанымен және энергетика мен мемлекеттік секторда реформалар жүріп жатқанымен түсіндірді. ЖІӨ-нің қайта есептелуі де әсер етті: 13 қарашада Өзбекстанның Ұлттық статистика комитеті 2025 жылғы номиналды ЖІӨ-ні 15%-ға ұлғайтып, 169 млрд долларға жеткізді. Сондықтан агенттіктің жаңа болжамы бойынша 2026–2029 жылдары таза мемлекеттік қарыз бұрын күтілгендей 30% емес, орта есеппен ЖІӨ-нің 24%-ын құрайды. Бұл ретте қарыздың өзі азайған жоқ, тек оның экономикадағы үлесі өзгерді.
Екінші маңызды себеп – алтын. 2023 жылдан бері елдің алтын-валюта резерві екі еседен астам өсіп, қазан айының соңында шамамен 64 млрд долларға, яғни ЖІӨ-нің 32%-ына жетті. Тауар экспортының 30–40%-ы мен резервтің 85–90%-ы алтынға тиесілі. Өзбекстан экономикасы қаңтар–қыркүйекте 8,3%-ға өсті. S&P жыл қорытындысы бойынша 8%, ал 2027–2029 жылдары орта есеппен 6,7% өсім күтеді.
Агенттік әлсіз тұстарды да атады: 2026 жылы жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен 5200 доллар ғана болады, ел алтын бағасына тәуелді, сондай-ақ еңбек мигранттарының ақша аударымдары мен сауда арқылы Ресеймен тығыз байланысты, қайталама санкциялар қаупі де бар. Бюджет тапшылығы мен мемлекеттік кәсіпорындарды бюджеттен несиелеу қысқарса, рейтинг тағы көтерілуі мүмкін. Ал бюджет пен сыртқы есеп айырысу тапшылығы болжамнан асып кетсе, рейтинг төмендеуі ықтимал.
S&P Өзбекстанға алғашқы BB− рейтингін 2018 жылғы желтоқсанда берген, ал оны BB деңгейіне тек 2025 жылғы қарашада көтерген. Демек, ел бір жылда бірден екі сатыға көтерілді. Fitch агенттігінде Өзбекстанның рейтингі – BB, болжамы «позитивті», Moody’s агенттігінде – Ba2, болжамы «тұрақты». Қазақстанның S&P рейтингі жоғары: агенттік тамыз айында оны BBB деңгейіне көтерген, болжамы – «тұрақты». Бұл Өзбекстанның қазіргі деңгейінен екі саты жоғары.



