Ресейдің сыртқы барлауымен байланысты деп саналатын хакерлер бірнеше ай бойы Еуропа мен АҚШ-тағы сайттарды жұқтырып келген. Смартфоннан сондай бетті ашудың өзі жеткілікті болған: шабуылдаушылар телефондағы деректерді ұрлап әкеткен. Құрбанға ештеңе басудың, жүктеп алудың немесе рұқсат берудің қажеті болмаған. Шабуылды француздың Sekoia киберқауіпсіздік компаниясы анықтады. Компания бұл әрекетке Cozy Bear және Midnight Blizzard деген атпен де белгілі APT29 тобы тұр деп орташа немесе жоғары сенімділікпен бағалайды.
Қарапайым пайдаланушылар үшін басты жаңалық көңіл жұбатарлық. Хакерлер пайдаланған осалдықтардың бәрін өндірушілер науқан басталмай тұрып-ақ жауып қойған. Sekoia есебінде «операциялық жүйесі жаңартылған пайдаланушы бұл шабуылдардан қорғалған» делінген. Яғни қауіп ұзақ уақыт жаңарту орнатпаған адамдарға ғана төнген.
Хакерлер әр телефонға өз «кілтін» дайындаған:
- iOS 16.7 орнатылған iPhone – Safari мен басқа қосымшалардан cookie файлдары, яғни сайттар мен қосымшаларға кіру деректері ұрланған;
- iOS 18.5 орнатылған iPhone – мұнда әлдеқайда қуатты DarkSword құралы іске қосылған: ол SMS пен iMessage хабарларын, WhatsApp пен Telegram хат-хабарларын, сақталған құпиясөздерді, фотосуреттер мен жүріп-тұру тарихын жинаған;
- Qualcomm Snapdragon процессоры бар, Chrome-ның 139–145-нұсқалары орнатылған Android смартфондары – Chrome-да сақталған логиндер мен құпиясөздер, cookie, шолу тарихы және Wi-Fi құпиясөздері ұрланған.
Android-қа шабуыл екі кезеңмен жүрген. Алдымен Chrome-дағы қате пайдаланылған, одан кейін Qualcomm чиптері бар смартфондарда орнатылатын Adreno графикалық драйверіндегі осалдық іске қосылған. Google браузердегі олқылықты 2026 жылғы наурызда шыққан Chrome 146 нұсқасында жапты, ал Qualcomm драйвердегі қатені 2025 жылғы маусымда-ақ түзеткен. Зиянды бағдарлама телефонда қалмаған: деректерді жинап, жіберген соң өзін-өзі өшіріп отырған.
Өз телефоныңызды тексеру үшін iPhone-да «Параметрлер» → «Негізгі» → «Бағдарламалық жасақтаманы жаңарту» бөлімін ашсаңыз жеткілікті. Android-та Chrome-ның «Параметрлер» → «Chrome туралы» бөліміне кіріп, нұсқасы 146-дан төмен еместігіне көз жеткізген жөн. Содан кейін телефон параметрлерінен соңғы қауіпсіздік жаңартуының күнін қарап шығыңыз. Жүйені жаңартып отыру басқа себептермен де маңызды: жақында Apple 160-тан астам осалдықты жабатын iOS 27.2 жаңартуын шығарды.
Хакерлер тұзақтарын Украинаның газ өндіруші компаниясының, АҚШ-тың химия өнеркәсібі қауымдастығының, Болгариядағы әскери ұйымның, Чехияның оңшыл радикал партиясының және Австралиядағы бір клиниканың сайттарына орнатқан. Сонымен қатар олар америкалық America250 жобасы мен Британия Қорғаныс министрлігінің жанында орналасқан Лондондағы Raffles at The OWO қонақүйінің жалған сайттарын жасаған. 27 тамыз бен 3 қыркүйек аралығында украиналық Plerdy веб-аналитика қызметі де бұзылған. Оның коды арқылы зиянды скрипт мыңдаған сайтқа, соның ішінде украин әскери бөлімдері мен дрон өндірушілердің сайттарына тараған. Sekoia бағалауынша, науқанның басты нысанасы Украина болған.
Мұндай шабуыл тәсілін «суаттағы аңду» деп атайды: шабуылдаушылар құрбанның өзін емес, ол кіруі ықтимал сайттарды жұқтырады. APT29 тобы Батыстағы үкіметтер мен компанияларға қарсы көп жылғы операцияларымен белгілі. Sekoia жаңа науқанды 2026 жылғы қазанның ортасында байқап, оны осы топтың бұрынғы шабуылдарымен, атап айтқанда 2024 жылы Моңғолия үкіметі сайттарының бұзылуымен байланыстырды.
