Еуропаның Hera ғарыш аппараты екі жылдан бері бет алған екі астероидты — Дидим мен оның кішкентай серігі Диморфты алғаш рет бөлек ажыратты. Бұл туралы 27 қазанда Еуропа ғарыш агенттігі (ESA) хабарлады. Сурет қазан айында 1 280 км қашықтықтан түсірілген. Жүйе бір жарық нүкте емес, қос дене болып көрінген алғашқы кадр осы. Hera дәл Диморфты жақыннан зерттейді: Жерге қауіп төндіретін астероидты осылай бұруға бола ма, соны тексеру үшін 2022 жылы оған америкалық аппарат әдейі соқтығысқан.
Кадрды зондтың монохромды навигациялық камерасы түсірді. Онда Диморф шамамен бір пиксельдей ғана орын алады. «Бұл суретте кіші Диморф астероиды алғаш рет көрінді», — деді миссияның ғылыми жетекшісі Михаэль Кюпперс. Бұған дейін Hera камерасына екі дене бір нүкте болып көрінетін.
Қазір жүйе Жерден шамамен 197 млн км қашықтықта тұр. Қазан айының басында Hera бір апта аралықпен қозғалтқыштарын екі рет іске қосып, астероидтарға қатысты жылдамдығын секундына 20 метрге дейін төмендетті. Осылайша аппарат нысанаға біртіндеп әрі дәл жақындай алады.
Дидимнің диаметрі шамамен 780 метр, яғни Дубайдағы Бурдж-Халифа зәулім ғимаратынан сәл аласа. Көлденеңі 151 метр болатын Диморфты Хеопс пирамидасымен салыстыруға болады. Ол үлкен көршісін орта есеппен 1,15 км қашықтықта, секундына шамамен 18 см жылдамдықпен айналып жүр.
ESA Диморфтың алғашқы егжей-тегжейлі суреттерін 25 қарашада жариялауды көздеп отыр. Алдағы айларда зонд «оқиға орнын тексеру» сияқты жұмыс жүргізеді: ғалымдар соқтығыстан кейін қандай кратер қалғанын, астероидтың пішіні қалай өзгергенін, оның неден тұратынын және салмағы қанша екенін анықтағысы келеді. Hera сондай-ақ аяқ киім қорабындай екі шағын жерсерік — кубсат ұшырады, олар Диморфқа одан да жақын барады. Миссия соңында аппарат астероидқа қонып көрмек.
Hera — Жерді астероидтармен соқтығысудан қорғау жөніндегі тарихтағы алғашқы эксперименттің бөлігі. 2022 жылғы 26 қыркүйекте NASA-ның DART аппараты Диморфқа секундына 6,1 км жылдамдықпен соқтығысты. Сынықтар 10 мың км-ге шашырап, Диморфтың Дидимді айналып шығу уақыты шамамен 33 минутқа қысқарды. Бұл қос астероид Жерге қауіп төндірмейді: оны қауіпсіз сынақ алаңы ретінде таңдаған. Егер бір күні планетаға шынымен қауіпті нысан бет алса, Hera деректері оны бұру үшін қаншалықты күшті соққы керек екенін есептеуге көмектеседі.
