Финляндия президенті Александр Стубб пен Норвегия премьер-министрі Йонас Гар Стёре 27 қазанда, сейсенбіде, Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті. Олар Ресей басшысын Украинаға қарсы соғысты тоқтатып, тікелей келіссөздерге көшуге шақырды. Қоңырау екі елдің бастамасымен болды. Украина БАҚ-тарының дерегінше, Украинаны қолдайтын еуропалық елдер басшылары Кремль басшысымен былтырдан бері алғаш рет тікелей сөйлесіп отыр.
Финляндия президенті әкімшілігінің хабарлауынша, Стубб пен Стёре Еуропа атынан емес, өз мемлекеттерінің басшысы ретінде сөйлескен. Екі ел де Ресеймен шекаралас, сондықтан басшылар соғыстан бөлек Балтық теңізі өңірі мен Қиыр Солтүстіктегі қауіпсіздікті де талқылады. Стубб пен Стёре Финляндия мен Норвегия Украинаға қолдауын, оның ішінде әскери көмегін жалғастыратынын растады.
«Әңгіме тікелей әрі нақты болды. Біз Ресейдің көршісіміз», — деді Стубб. Оның айтуынша, соғыстың қалай аяқталатыны Финляндияның, Норвегияның және бүкіл Еуропаның қауіпсіздігіне әсер етеді, ал соғысты тоқтату үшін тікелей келіссөз қажет. Стёре соғыстың құнына назар аударды: «Соғыс адамдарға орасан зор қасірет пен орасан зор шығын әкеліп отыр». Ол басшылардың әңгіме барысында шиеленісті бәсеңдетудің маңызын атап өткенін қосты.
Финляндия мен Норвегия бұл қоңырау жөнінде Украинамен алдын ала ақылдасқан. Қоңыраудың бір мақсаты — Абу-Дабидегі алдағы келіссөздер туралы Киевтің ұстанымын Путинге тікелей жеткізу. Украина президентінің кеңесшісі Дмитрий Литвиннің айтуынша, әңгімеден кейін Стубб пен Стёре Владимир Зеленскиймен байланысып, мән-жайын баяндап берген. Зеленский екі басшыға белсенді дипломатиялық қолдауы үшін алғыс айтты. Оның сөзінше, олар Путинге Украинаның энергетикасы мен инфрақұрылымына қатысты шиеленісті бәсеңдететін нақты қадамдар керек екенін анық жеткізген. «Ресей соғысты созуды доғаруы керек», — деді Украина президенті.
Кремльдің жауабынан ымыраға келуге дайындық байқалмады. Euronews жазғандай, Кремльдің ресми хабарламасында әділ әрі ұзақ бейбітшілік тек Ресейдің «заңды мүдделерін толық әрі сөзсіз ескерген жағдайда» ғана мүмкін екені айтылған. Мәскеу өзінің шектен тыс талаптарын әдетте осылай тұжырымдайды. Reuters агенттігі Кремльге жақын дереккөзге сілтеме жасап, Путин әңгімелесушілеріне Ресей бүкіл Донбасты басып алу мақсатынан бас тартпайтынын айтқанын хабарлады. Украинаның «Главред» басылымының жазуынша, еуропалықтар бейбітшілік әділ болуы керек деп жауап берген.
Бұл қадамды Еуропада бәрі бірдей қолдаған жоқ. Дания премьер-министрі Метте Фредериксен көршілерінің бастамасын сынға алды. «Шынымды айтсам, олар бұдан не күтетінін білмеймін», — деді ол. Фредериксен басқалар Мәскеуге жеке-жеке барып жатқанда еуропалықтар бірге болуы керек екенін атап өтті.
Бұл қоңырау 20 қазанда Осло қаласында өткен келіссөздердің жалғасы болды. Ол кездесуді Стубб пен Стёре ұйымдастырған, онда Зеленский мен АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Уиткофф еуропалық басшылармен кездескен. Одан кейін Уиткофф Петербургке барып, Путинмен жолықты. Келіссөздердің келесі кезеңі — Украина, АҚШ және Ресейдің үшжақты кездесуі қараша айының басында Абу-Дабиде өтеді деп күтілуде, бірақ нақты күні әлі белгіленген жоқ.
Алайда Мәскеу Украина қалаларын атқылауын тоқтатпай отыр: Кремль келіссөздер кезінде соққыны тоқтатудан бас тартты. 27 қазанға қараған түні, Стубб пен Стёренің қоңырауынан бірнеше сағат бұрын, Ресей Украинаға 280 дрон мен баллистикалық зымыран жіберді. Киевте бір әйел қаза тауып, 15 адам жараланды, университет жатақханасы, медициналық мекемелер және Днепр өзені арқылы өтетін Оңтүстік көпір зақымданды.
