Болгарияда 25 қазанда, жексенбі күні, президент пен вице-президент сайлауы өтіп жатыр. Сайлау учаскелері жергілікті уақытпен сағат 7:00-де (Астана уақытымен 10:00-де) ашылды, 20:00-де (Астана уақытымен 23:00-де) жабылады. Кезек болса, дауыс беру 21:00-ге дейін ұзартылуы мүмкін. Мемлекет басшысы лауазымына 27 жұп үміткер таласып жатыр. Бұл – елде тікелей президент сайлауы өткізіле бастағаннан бергі ең көп көрсеткіш.
Болгария Орталық сайлау комиссиясының дерегінше, елде 6,59 млн-ға жуық азаматтың дауыс беруге құқығы бар, оның 46 001-і алғаш рет дауыс береді. Ел ішіндегі 9 373 учаскеде машинамен дауыс беруге болады. Шетелде 60 елде 613 учаске ашылды, олардың ең көбі Ұлыбританияда (82), Түркияда (78) және Германияда (70).
Бірінші турда жеңіске жету үшін үміткер жарамды дауыстың жартысынан көбін алуы, ал сайлаушылардың қатысуы 50 пайыздан асуы керек. Олай болмаса, алғашқы екі орынға шыққан үміткер 1 қарашада екінші турда бақ сынасады. Комиссия ресми қорытындыны 27 қазанда жариялауды жоспарлап отыр. Экзит-пол нәтижелерін сағат 20:00-ге дейін жариялауға тыйым салынған: бұл үшін 5–10 мың еуро, қайталап бұзғаны үшін 15 мың еуроға дейін айыппұл салынады.
Сайлау алдындағы сауалнамаларға қарағанда, негізгі бәсеке қазіргі президент Илиана Йотова мен бұрынғы уақытша премьер-министр Андрей Гюров арасында өтеді. Йотованы премьер-министр Румен Радев бастаған билеуші «Прогрессивті Болгария», Болгария социалистік партиясы және тағы бірнеше саяси күш қолдап отыр. Бұрын Болгария ұлттық банкі басқарушысының орынбасары болған Гюров тәуелсіз үміткер ретінде түсті, оны «Өзгерісті жалғастырамыз – Демократиялық Болгария» коалициясы қолдайды. Alpha Research 23 қазанда жариялаған сауалнамаға сәйкес, сайлаушылардың 41,1 пайызы Йотоваға, 28,3 пайызы Гюровқа дауыс беруге дайын. Социологтар сайлауға қатысу шамамен 40 пайыз болады деп болжайды.
Сайлау науқанының басты тақырыптары – Қара теңіздегі сауда кемелеріне жасалған дрон шабуылдары, энергия бағасының өсуі және Украинадағы соғыс. Йотова қақтығысты дипломатиялық жолмен реттеуді жақтайды, ал Гюров Киевті үнемі қолдап келеді.
Болгария президенті бес жылға сайланады, жаңа мерзім 2027 жылғы қаңтарда басталады. Мемлекет басшысының өкілеттігі негізінен өкілдік сипатта: ол Қарулы күштердің Бас қолбасшысы, заңдарға вето қоя алады, халықаралық шарттарға қол қояды және елшілерді тағайындайды. 2017 жылдан бері вице-президент болған Йотова 2026 жылғы қаңтарда Румен Радев отставкаға кеткеннен кейін ел басшылығына келіп, Болгарияның тұңғыш әйел президенті атанды. Радев «Прогрессивті Болгарияны» құрып, сәуірдегі парламент сайлауында жеңді, ал мамырда премьер-министр болып бекітілді. Бұл сайлау жаңа билеуші күш үшін алғашқы ірі сынақ саналады.
